Nurse says

මොකද්ද මේ කොන්ද විදල වතුර ගන්න LP පරීක්ෂණය🤔

😴මේක කරාම පසු කාලීනව දිගටම කොන්දෙ කැක්කුම එනවද?

🧠 කොන්දෙන් වතුර ගත්තම මොළයට හානි වෙනවද?

🚶 ස්නායු වලට හානි වෙලා ඇවිදගන්න බැරි වෙනවද?

අපි බලමුද මේ පරීක්ෂණය ගැන විස්තර ටිකක්....

මේකට කියන්නෙ lumbar puncture නැත්නම් spinal tap කියලා

ඔක්කොටම කලින් බලමු කොන්ද ඇතුලට කොහෙන්ද වතුර කියල🥹

සාමාන්‍යෙන් අපිට මතක් වෙන්නෙ ඇඟේ කොහෙන් හරි විද්දම එන්නෙ ලේ කියලනෙ

අපේ හිස්කබල ඇතුළේ මොළේ තියෙනවනෙ 🧠
ඒ මොළයේ පල්ලෙහා කොටසට සුෂුම්නාව කියන දිග ස්නායු කොටස සම්බන්ධ වෙනවා.

සුෂුම්නාව අපේ කොන්ද ඇතුලෙ තියෙන කොඳු ඇට වලින් ආරාක්ශා කරපු හරිම ආරක්ෂිත මාර්ගයක් දිගේ පහළට යනවා

මොළයයි සුෂුම්නාවයි එකට එකතු වෙලා තමයි අපේ ඇඟ ඇතුලෙ පණිවිඩ යවන වැඩේ කරන්නෙ,ඒකට අපි කියනවා මධ්‍ය ස්නායු පද්දතිය කියල

මේක තමයි අපේ වැඩ සේරම මෙහෙයවන අපේ ප්‍රදාන මෙහෙයුම් පද්දතිය,ඔතනින් තමයි අත්ද කකුල්ද මාංශ පේශිද ඔක්කොගෙම ඒවා පාලනය කරන්නෙ කමාන්ඩ් දෙන්නෙ✌️

💧 ඔන්න ඔය මොළයයි සුෂුම්නාවයි වටේ විශේෂ දියරයක් තියෙනවා. ඒක වතුර වගේ,අවර්ණ යි,පැහැදිලියි,ඒකට කියන්නේ CSF (Cerebrospinal Fluid) කියලා.සිංහලෙන් කියනවා නම් මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය

Lp පරීක්ෂණයෙදි කොන්ද විදල එළියට ගන්නෙ ඔන්න ඔය දියරය තමයි🫠

මොකටද ඔහොම දියරයක් තියෙනව ඇත්තෙ?

අපි කොහෙ හරි යද්දි වීදුරු බඩුවක් අරන් යනව කියල හිතන්න,වටින එකක්,අපි ඒක කැඩෙන්නේ නැතිව අරං යන්න ඒ වටේට බබල් wrap එකක් හරි කුෂන් එකක් හරි දානවා නේද?

අන්න ඒ වගේ, මේ දියරයත් මොලේටයි සුෂුම්නාවටයි ඇතිවන හදිසි බලපෑම්වලින් වලින් ආරක්ෂා වෙන්න උදව් කරනවා. 🛡

ඒ විතරක් නෙවෙයි!

මොළයේ සෛලවලට අවශ්‍ය ස්ථාවර පරිසරය පවත්වාගන්නත්, සමහර අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන්නත් මේ දියරය උදව් කරනවා🙃

කොයි වෙලාවටද LP එකක් කරන්නේ ?

1.මෙනින්ජයිටිස් වගේ පටල ආසාදනයක්ද කියල සැක කරන වෙලාවට

2.Demyelinating diseases
Multiple sclerosis (MS) වගේ රෝග හඳුනාගැනීමට උපකාරී වන CSF පරීක්ෂණ සඳහා.

3.අපි කියපු මේ මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලයේ පීඩනය මනින්න අවශ්‍ය වෙන අවස්ථා වලදී

4 Idiopathic intracranial hypertension (IIH) වගේ තත්ත්වවලදී

5.CSF තුළ cancer cells හෝ වෙනත් අසාමාන්‍යතා තිබෙනවද කියලා පරීක්ෂා කිරීමට

6.සමහර ඖෂධ, උදාහරණයක් ලෙස ඇතැම් chemotherapy ඖෂධ, CSF වටා ඇති අවකාශයට ලබාදීමට

මේකෙදි කොන්දේ පහළ හරියෙන් කටුවක් දාලා, සුෂුම්නාව වටේ තියෙන අපි මේ කියන දියරයෙන් පොඩි සාම්පලයක් ගන්නවා.

✅වෛද්‍යවරයා විශේෂ LP needle එකක් කොඳු ඇට පෙලේ පහල අස්ථි අතරින් සෙමින් ඇතුල් කරනවා.

✅ඒකෙන් spinal canal එකේ CSF දියරය තියෙන subarachnoid space එකට ළඟා වෙනවා.

✅කටුව නිවැරදි තැනට ගියාම ඒ දියරය ටිකෙන් ටික පිටතට එනවා.මේ වීඩියෝ එකේ පේනවා වගේ

✅ඒක විශේෂ sterile tubes වලට එකතු කරනවා.

❗
දියරය ගන්නේ සුෂුම්නාව කපාගෙන නීඩ්ල් එක ඇනලා නෙවෙයි.

සුෂුම්නාව අවසන් වන ස්ථානයට පල්ලෙහායින්

මේ සාම්පල් රසායනාගාරයට යවලා එතනින් මේකෙ මේ වගේ දේවල් බලල රෝගියාගේ ඉදිරි mangement එක සඳහා මේ පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල ලබා ගන්නවා

▶️Appearance – දියරය පැහැදිලිද, බොඳ වෙලාද?

▶️WBC / RBC count – සුදු සහ රතු රුධිර සෛල

▶️Protein – ප්‍රෝටීන් මට්ටම

▶️Glucose – ග්ලූකෝස් මට්ටම

▶️Culture and PCR – විශේෂිත ආසාදන හඳුන ගන්න

🟥මොනවද මේ ගැන තියෙන වැරදි මත?

◼️ස්නායු හානි වෙනවද?

වැඩිහිටියන්ට LP කරන්නේ සුෂුම්නාව අවසන් වන ස්ථානයට පහළින්. නිවැරදි ක්‍රමයට කළ විට ස්ථිර ස්නායු හානිය අවමයි

◼️LP කළාම මොළයේ වතුර ඔක්කොම ඉවර වෙනවද?

CSF දියරය ශරීරය තුළ නැවත නිපදවෙනවා. පරීක්ෂණයට ගන්නේ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයක් පමණයි.

◼️LP කළාම ජීවිත කාලයටම කොන්දේ වේදනාව තියෙනවද?

සමහර අයට තාවකාලික වේදනාවක් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. නමුත් දිගුකාලීන කොන්දේ වේදනාව ඇති උනොත් ඒ කලාතුරකින්

◼️LP කළාම අංශභාගය හැදෙනවා?
අංශභාගය ඇතිවීම සාමාන්‍ය අතුරු ආබාධයක් නොවේ. බරපතළ ස්නායු සංකූලතා ඉතා දුර්ලභයි

⚠️ LP එකෙන් පස්සේ වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් ගත යුතු අවස්ථා

➖ඉතා තද හෝ වැඩිවෙමින් පවතින හිසරදය

➖උණ හෝ ඉඳිකටුව දැමූ තැන රතු වීම, ඉදිමීම හෝ සැරව ඇතිවීම.

➖මේ පරීක්ෂණය කරන්නෙ රෝගියාට මේකෙන් ඇති වෙන ප්‍රතිලාභ සහ සංකූලතා ගැන පැහදිලි කරල දීලයි

ඒ වගේම පිටතින් මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය ඇතුලට විශබීජ ඇතුල් නොවෙන විදියට හරිම පරිස්සමින් සැලකිල්ලෙන් කරන් විශේෂ පරීක්ෂණයක් තමයි මේ

තව මේ වගේ තොරතුරු දැන ගන්න අපිව follow කරල තියා ගන්න.

“සියල්ල තමන්ට අවශ්‍ය ලෙස සිදු නොවන ලොවක,
සිදුවන සියල්ල ඉදිරියේ
සිත නොබිඳී තබාගැනීමත්
ජීවිතය ඉගෙන ගන්නා එක් පාඩමකි.”

දවසෙ මහන්සියෙන් 50%,කොන්දෙ කැක්කුම්,ඔලුවෙ කැක්කුම්,කකුල් කැක්කුම් වලින් සෑහෙන කොටසක් දූරින්භූත කරල දාන්න පුලුවන් මහා බලවේගයක් තමයි මේ🫰☕

බොන්න හොඳ නෑ කියල කොච්චරවාත් ඇහුණත් පිටි බොන එක නවත්ත ගන්න බැරි මා වැනි තවත් අය සිටීද🫠

සාමය ඇති විය යුත්තේ අපේම අභ්‍යන්තරයේ ය.🤍💫

පින් සිතුවිලි පිරෙන පින්බර පැහැබර පොහොය දිනයක් වේවා!!!💫

ඔයාට ජීවිතේ ප්‍රශ්න දහස් ගාණක් තියෙන්න පුලුවන්,හැබැයි ඒ ඔයා ලෙඩ වෙනකම් විතරයි📌️

ඊට පස්සෙ ඔයාට තියෙන ලොකුම සහ එකම ප්‍රශ්නෙ වෙන්නෙ ඒ සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්නෙ📎

"ආරෝග්‍යා පරමා ලාභා"

ඒ නිසා සෞඛ්‍ය ගැන තව පාරක් හිතන්න
ඔයාගේ සෞඛ්‍ය තත්වයට අදාල කිසිම දෙයක් සුලුවට හිතල ප්‍රමාද කරන්න එපා💗📌️📎