Bolor wellness

🥑🥩🍣🥜ЖИНХЭНЭ ХООЛ ИДЬЕ! 🥗🍳🫒уриатайгаар Америкийн зохистой хооллолтын зөвлөмж 2025-2030 (Dietary Guidelines for Americans) өөрчлөгдөн эрс шинэчлэгджээ. Яаж?

- Сүүлийн 40 орчим жил, Америкийн зохистой хооллолтын зөвлөмжид өөх тос/тослог багатай, нүүрс усаар баялаг үр тариагаар хооллох, калорийг сайн тооцох хэрэгтэй гэж зөвлөдөг байсан ба архаг эмгэгүүдийг насны эрхээр байх ёстой/зайлшгүй үзэгдэл мэт хүлээн зөвшөөрөхийг дэмждэг байв. Гэвч энэ хугацаанд "Таргалалт, Элэг өөхлөх хамшинж, Чихрийн шижин, зүрх судасны эмгэг" зэрэг архаг эмгэгийн өвчлөл насны бүлэг бүрд жил ирэх тусам нэмэгдсэн.
- 🫒Тэгвэл шинэ зөвлөмжид, дээрх ойлголт эрс өөрчлөгдсөн ба "хэдэн калори хоол хүнс” хэрэглэхээс илүү, “хэр чанартай тэжээллэг” хооллож буйг анхаарахыг чухалчилжээ. Мөн 2020-2025 оны зөвлөмж хэт нуршуу 150 хуудас байсан бол 2025-2030 оны зөвлөмж ердөө 9 хуудас болж ямар ч хүн уншихад ойлгомжтой, амьдралд ойр болжээ.
- 🥘Мөн шинэ удирдамжийн 1 онцлог нь биеийн жингийн кг тутамд хэрэглэх уургийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн ба хэт боловсруулсан бүтээгдэхүүнийг эрс эсэргүүцсэн байв.
- 🍓Харин Пирамид зураглалдаа уураг, өөх тос, тослог сүүн бүтээгдэхүүнийг дээгүүр байрлуулж үр тариан хүнс, талх, будааг хамгийн бага буюу доод хэсэгт дүрсэлснээрээ бусад оны зөвлөмжүүдээс ялгарч байна.

✅Дэлгэрүүлж тайлбарлавал:
Зөвлөмжид:
1. ⛹🏻🧘🏻 Хоол, хүнсийг өөрт тохирсон хэмжээгээр идээрэй. (Буюу таны нас, хүйс, өндөр,жин, биеийн хөдөлгөөний идэвхи-ээс хамааран хүн бүрд харилцан адилгүй байх тухай. Хүн бүр ижил биш).

2. 🍖🍣🥩 🥚Хооллолт бүртээ уургаар баялаг хооллох. (Эрүүл хоолны дэглэмийн нэг хэсэг болгон өндөр чанартай, шим тэжээлээр баялаг уураг агуулсан хоол хүнсийг нэн тэргүүнд тавь.)

3. 🥛Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэх. (Сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэхдээ нэмэлт элсэн чихэргүй, тослог ихтэй сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглээрэй. Сүүн бүтээгдэхүүн нь уураг, эрүүл өөх тос, амин дэм, эрдэс бодисын маш сайн эх үүсвэр юм.)

4. 🥦🌽🍇🥭Өдрийн турш хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ идээрэй. (Төрөл бүрийн өнгөлөг, шим тэжээлээр баялаг хүнсний ногоо, жимс жимсгэнэ идээрэй. Бүхэл ногоо, жимсийг анхны хэлбэрээр нь идээрэй.)

5. 🥑🥩🍗🍤Эрүүл өөх тосыг хүнсэндээ хэрэглэе. (Эрүүл өөх тос нь мах, шувууны мах, өндөг, омега-3-аар баялаг далайн бүтээгдэхүүн, самар, үр, тослог өндөртэй сүү, сүүн бүтээгдэхүүн, чидун жимс, авокадо зэрэг олон төрлийн хүнсэнд элбэг байдаг. Мөн хоолондоо өөх тос нэмэх эсвэл хоол хийхдээ оливын тос зэрэг чухал тосны хүчил агуулсан тосыг хэрэглэх нь чухал. Бусад сонголтуудад цөцгийн тос эсвэл үхрийн өөх тос (beef tallow) хэрэглэж болно. Ерөнхийдөө ханасан өөх тосны хэрэглээ нь өдрийн нийт илчлэгийн 10%-иас хэтрэхгүй байх ёстой ба “хэт боловсруулсан хоол хүнсийг эрс хязгаарлах”.

6. 🥖🥐Бүхэл үр тарианд анхаарлаа хандуулаарай. (Эслэгээр баялаг бүхэл үрийг нэн тэргүүнд тавих. Цагаан талх, бэлэн эсвэл савласан өглөөний цай сереал,, гурилан тортилла, жигнэмэг зэрэг хэт боловсруулсан, цэвэршүүлсэн нүүрс усны хэрэглээг мэдэгдэхүйц бууруул.)

7. 🍔🌭🍟🍜❌ Хэт боловсруулсан хүнс, нэмэлт сахар болон цэвэршүүлсэн нүүрс усыг хязгаарлах!
-Хэт боловсруулсан савласан, бэлтгэсэн, идэхэд бэлэн савласан эсвэл чихэрлэг, давслаг бусад хоол хүнс, тухайлбал шарсан төмс, жигнэмэг, чихэр зэрэг нэмэлт элсэн чихэр, натри (давс)-тай бүтээгдэхүүнээс зайлсхий. Үүний оронд шим тэжээл ихтэй хоол хүнс, гэртээ бэлтгэсэн хоолыг илүүд үзээрэй.
- Гадуур хооллохдоо шим тэжээл ихтэй сонголтыг сонгоорой.
- Хиймэл амт оруулагч, petroleum тосны суурьтай будагч бодистой, хиймэл хадгалалтын бодистой, илчлэг багатай, шим тэжээлгүй чихэрлэг амт оруулагч бодис агуулсан хоол хүнс, ундаанаас татгалзаарай.
-Хийжүүлсэн ундаа, жимсний ундаа, энергийн ундаа зэрэг элсэн чихэр ихтэй ундаанаас зайлсхий.