Health & Beauty

Świetny artykuł, wraz z najnowszymi badaniami potwierdzający i podsumowujący lata teorii w tym temacie✨

Naczyniowy Reset: Post Przerywany, Bufor Mięśniowy i Wielki Paradoks Keto

Witajcie w części III naszego cyklu o czynnikach wywołujących miażdżycę.

Ograniczenie Węglowodanów i Dieta Keto - zejście z węglowodanów – zwłaszcza tych rafinowanych – potrafi dokonać prawdziwego resetu w naszych naczyniach i to niezależnie od tego, czy przy okazji chudniemy, czy nie.

Kiedy drastycznie ograniczamy podaż cukrów, w naszym profilu lipidowym zachodzą fascynujące zmiany. Po pierwsze, trójglicerydy potrafią spaść nawet o 30–50%. Po drugie, całkowicie zmienia się struktura naszego cholesterolu LDL. Z małych, gęstych i groźnych cząsteczek (sd-LDL), cholesterol przebudowuje się w duże, lekkie i puszyste struktury LDL. Te duże cząstki są znacznie mniej podatne na utlenianie. Równocześnie rośnie poziom ochronnych frakcji HDL. Wielu pacjentów odwraca w ten sposób miażdżycorodną dyslipidemię.

Ale medycyna rzadko oferuje rozwiązania czarno-białe, a wiedza w tym zakresie niezwykle dynamicznie ewoluuje.

Świetnym przykładem jest sytuacja osób szczupłych i metabolicznie zdrowych, u których po wejściu w radykalne keto poziom cholesterolu LDL potrafi wywindować do niebotycznych wartości (to tzw. fenomen "lean mass hyper-responders", LMHR). Przez lata toczył się spór, czy ten nadmiar cholesterolu niszczy ich tętnice. Dzięki nowym badaniom z serii KETO Trial (JACC Advances 2024, 2025 i późniejszym analizom z 2026 r.) wyłania się bardzo złożony obraz.

W 2024 roku zespół dr. Budoffa wykazał, że u pacjentów LMHR – pomimo ogromnego LDL (średnio 272 mg/dl) – obciążenie blaszkami miażdżycowymi wcale nie różniło się od osób w grupie kontrolnej z niskim cholesterolem! Z kolei najnowsze prospektywne dane z 2025 roku przyniosły dodatkowe zaskoczenie.

U tych osób w ciągu roku dochodzi wprawdzie do pewnej progresji blaszek nieuwapnionych, ale... ta progresja nie ma żadnej korelacji z poziomem cholesterolu LDL czy apolipoproteiny B (ApoB). Co to dla nas oznacza? Klasyczne markery, takie jak ApoB czy LDL, mogą po prostu nie być wiarygodnym predyktorem ryzyka u szczupłych osób na diecie niskowęglowodanowej. To ogromne wyzwanie dla standardowych wytycznych medycznych, które zakładają agresywne leczenie przy każdym przekroczeniu norm.

Dieta ketogeniczna u tych osób wywołuje unikalny stan metaboliczny, który wymaga wysoce indywidualnego i mądrego podejścia, a nie szablonowego straszenia wynikami z laboratorium.

Post Przerywany (Czas na naczyniowe wielkie sprzątanie)

To nie tylko kwestia tego, co jemy, ale też kiedy jemy. Wprowadzenie ograniczonego okna żywieniowego (tzw. TRE – Time-Restricted Eating, najczęściej 8-10 godzin jedzenia i kilkanaście godzin postu) dokonuje w naszym ciele potężnego, wewnątrzkomórkowego resetu, i to zupełnie niezależnie od kaloryczności samej diety. Gdy zamykamy okno żywieniowe na kilkanaście godzin, organizm przełącza się w tryb głębokiej regeneracji. Uruchamia się proces zwany autofagią – to nasz biologiczny system recyklingu. Komórki, nie mając nowej dostawy pożywienia z zewnątrz, zaczynają dosłownie "zjadać" i wymiatać nagromadzone śmieci, w tym uszkodzone białka i zjełczałe lipidy zalegające w makrofagach wewnątrz blaszki miażdżycowej.

Post włącza także w komórkach enzymatyczny czujnik braku energii (AMPK). Działa on jak przełącznik, który nakazuje wątrobie natychmiastowe zatrzymanie produkcji tłuszczu i rozpoczęcie jego intensywnego spalania (beta-oksydacji).

Efekt?

Błyskawiczny spadek wątrobowych zapasów tłuszczu i radykalnie mniejszy wyrzut miażdżycorodnych cząsteczek VLDL do krwi.

Równocześnie rośnie poziom adiponektyny, a spada leptyny, co znakomicie uwrażliwia nasze mięśnie na działanie insuliny. Zamykając posiłki w dziennym oknie, synchronizujemy też nasz naturalny rytm dobowy. Odcięcie wieczornego podjadania zatrzymuje przewlekłe, nocne wyrzuty insuliny, które cicho napędzały problem. Skuteczność tej metody jest już solidnie udokumentowana – badania kliniczne pokazują, że 3-miesięczny protokół postu przerywanego (np. 16:8) w grupie pacjentów z zespołem metabolicznym wyraźnie redukuje wskaźnik HOMA-IR, ciśnienie krwi oraz kluczowe markery stanu zapalnego.

Aktywność Fizyczna - najlepszy lek bez recepty i skutków ubocznych.

Ruch to znacznie więcej niż tylko spalanie kalorii – to wysoce celowana interwencja metaboliczna. Kiedy wykonujemy ćwiczenia aerobowe (marsz, rower, pływanie), pracujące mięśnie aktywują wspominany już enzymatyczny przełącznik AMPK.

Prowadzi to do zjawiska wręcz przełomowego: komórki mięśniowe same wysyłają na swoją powierzchnię transportery glukozy (GLUT4), by wyłapywać cukier z krwi bez najmniejszego udziału insuliny. To jedyna znana nam metoda, która tak skutecznie podnosi wrażliwość na insulinę, nie zmuszając trzustki do dodatkowej pracy. Z punktu widzenia naczyń krwionośnych efekty są równie imponujące. Szybszy przepływ krwi stymuluje śródbłonek do produkcji wspomnianego tlenku azotu (NO), co rozszerza tętnice i zmniejsza niebezpieczne, mechaniczne tarcie na ich ścianach.

Jednocześnie obniża się poziom cytokin prozapalnych, a rośnie osłona antyoksydacyjna. Regularny trening tlenowy (minimum 150 minut umiarkowanego wysiłku w tygodniu) potrafi fizycznie zmniejszyć grubość ściany tętnicy (wskaźnik CIMT) i wyciszyć zapalenie wewnątrz blaszki miażdżycowej.

Z kolei trening oporowy (siłowy) działa jak rozbudowa magazynu. Budując mięśnie, tworzymy swoisty "bufor glikogenowy". Większa masa mięśniowa działa jak gąbka, która wchłania nadmiar węglowodanów po posiłku, chroniąc nas przed nagłymi skokami cukru i hiperinsulinemią. Połączenie wysiłku aerobowego z oporowym daje dobry efekt synergistyczny dla naszego metabolizmu.

Przewlekły stres i brak snu - niszcząca kaskada kortyzolowa -

możesz mieć idealnie skomponowaną dietę i trenować każdego dnia, ale jeśli sypiasz po pięć godzin, a Twoje życie to nieustanny chaos, poziom kortyzolu nie spada. Przewlekle wysoki kortyzol dosłownie blokuje wrażliwość receptorów na insulinę. Równolegle, brak głębokiego, regenerującego snu odbiera naczyniom krwionośnym jedyny moment w ciągu doby, kiedy mogą fizycznie naprawić mikrouszkodzenia powstałe w ciągu dnia. Nienaprawione pęknięcia śródbłonka to otwarte wrota dla procesu miażdżycowego.

Dr Jerzy Lewko

📢 Post i ketoza - czym są i co je przerywa? 🔍

💡 Czym jest post?
Post to czasowa abstynencja od jedzenia, która pozwala organizmowi na regenerację i oczyszczanie. Najważniejszym procesem, jaki uruchamia post, jest autofagia – naturalny mechanizm usuwania uszkodzonych komórek, który działa jak „sprzątanie” organizmu. Autofagia ma działanie uzdrawiające i pomaga w regeneracji na poziomie komórkowym, wspierając zdrowie i długowieczność.

Kiedy post zaczyna działać?

• Po około 12 godzinach od ostatniego posiłku organizm zaczyna spalać zapasy glikogenu i przestawia się na korzystanie z tłuszczu.
• Po 16-20 godzinach uruchamia się autofagia – to wtedy organizm zaczyna intensywnie usuwać uszkodzone białka, toksyny i inne „złogi”.
• Po 24-48 godzinach autofagia osiąga szczyt, organizm działa regeneracyjnie, a procesy zapalne są wygaszane.

💡 Czym jest ketoza?
Ketoza to stan metaboliczny, w którym organizm, zamiast glukozy (z węglowodanów), zaczyna czerpać energię z tłuszczu. Tłuszcze są przekształcane w wątrobie w ciała ketonowe, które stają się paliwem dla mózgu i mięśni. Ketoza wspiera spalanie tłuszczu, stabilizuje energię i poprawia koncentrację.

🧊Co nie przerywa ani postu, ani ketozy?

Te rzeczy są bezpieczne zarówno dla postu, jak i ketozy:
💧 Woda (zwykła lub gazowana)
🍵 Herbata (bez cukru i mleka)
☕ Czarna kawa (bez mleka i cukru)
🧂 Elektrolity (bez kalorii, np. sól, magnez)

🍯Co przerywa post, ale nie przerywa ketozy?

Te rzeczy dostarczają kalorii, więc przerywają czysty post (hamując autofagię), ale nie wybijają z ketozy:
✅ Kawa kuloodporna (z masłem, olejem MCT)
✅ Rosół (czysty, bez makaronu/warzyw)
✅ Niewielka ilość śmietanki w kawie
✅ Elektrolity z minimalną ilością kalorii
✅ Suplementy tłuszczowe (np. olej kokosowy, MCT)
✅ Alkohol czysty (np. wódka)

Te opcje są przydatne, jeśli zależy Ci na utrzymaniu ketozy, ale rezygnujesz z pełnych korzyści regeneracyjnych czystego postu.

🍩Co przerywa ketozę?

Te produkty powodują wzrost poziomu glukozy we krwi, przerywając zarówno post jak i ketozę:
❌ Cukier – w każdej formie (np. miód, syropy, cukier w napojach)
❌ Węglowodany (pieczywo, makarony, ryż, ziemniaki)
❌ Soki owocowe i owoce – nawet te naturalne zawierają dużo cukru
❌ Alkohol z cukrem (np. likier, piwo)

🎯 Podsumowanie:

• Czysty post (tylko woda, herbata, czarna kawa) działa uzdrawiająco i regenerująco – najlepiej trzymać się go przez 16-24 godziny, aby w pełni skorzystać z autofagii
• Jeśli zależy Ci głównie na spalaniu tłuszczu i ketozie, możesz pozwolić sobie na tłuszcze (np. kawa z MCT)
• Unikaj cukru i węglowodanów, jeśli chcesz utrzymać spalanie tłuszczu i energię z ketonów

Kolejna perełka w zaspobach Forever🤩

We are excited to announce that Forever's Nourishing Hair Oil has been honored with the Bronze award in the Best Vegan Hair Oil category at the 2024 Global Green Beauty Awards!
This achievement reflects our unwavering commitment to producing high-quality, eco-conscious products.

We are grateful for your continued support as we strive to set the standard for quality and environmental responsibility!



**Forever makes no claim that its products cure or prevent any diseases or are a substitute for medical advice or therapy. Conduct a patch test if uncertain about sensitivity, and consult a health care professional during pregnancy. Products are for external use only.