Play smart, Play Fun

"လူကြီးတွေရဲ့ လောဘကြားက လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်"

မြန်မာနိုင်ငံမှာ မျိုးဆက်တစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြား အကွာအဝေးဟာ တဖြည်းဖြည်း ပိုကျယ်လာနေပါတယ်။
လူငယ်တွေက ခေတ်နဲ့အညီ ပြောင်းလဲနေကြတယ်။�နည်းပညာကို အသုံးချတတ်လာကြတယ်။�ကမ္ဘာကြီးနဲ့ အဆက်အသွယ်ရှိလာကြတယ်။�ကိုယ်ပိုင်အတွေးအမြင်၊ ကိုယ်ပိုင်အိပ်မက်နဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို တည်ဆောက်ချင်လာကြတယ်။
ဒါပေမယ့် လူငယ်တွေရဲ့ လမ်းကို ပိတ်ထားတာဟာ သူတို့ရဲ့ အရည်အချင်းမဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတလေမှာ သူတို့မရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေတွေ၊ မျိုးဆက်ဟောင်းတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ အာဏာနဲ့ ငွေကြေးအပေါ် လောဘတွေက သူတို့ရဲ့အနာဂတ်ကို သက်ရောက်စေပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူငယ်တစ်ယောက် အိပ်မက်တစ်ခုရှိဖို့တောင် မလွယ်တော့တဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိလာပါတယ်။
တချို့က ပညာသင်ချင်ပေမယ့် အခွင့်အရေးမရဘူး။�တချို့က အလုပ်လုပ်ချင်ပေမယ့် အခွင့်အလမ်းမရှိဘူး။�တချို့က တစ်ခုခုဖန်တီးချင်ပေမယ့် ပတ်ဝန်းကျင်က နားမလည်ဘူး။
အဲဒီအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေကို မေးရမယ့်မေးခွန်းက—
“ဘာကြောင့် မကြိုးစားတာလဲ” မဟုတ်ပါဘူး။
“သူတို့ကြိုးစားနိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေ ပေးထားပြီးပြီလဲ” ဆိုတာပါ။
လူငယ်တွေ တစ်ခုခုလုပ်ပြတဲ့အခါ အားပေးတာထက် ဝေဖန်တာ ပိုလွယ်ပါတယ်။
“ဒီလိုမလုပ်သင့်ဘူး”�“အရင်ခေတ်က ဒီလိုမဟုတ်ဘူး”�“အခုခေတ်ကလေးတွေ မသိဘူး”�“ငါတို့ခေတ်မှာဆို…”
ဆိုတဲ့စကားတွေက လူငယ်တွေရဲ့ အိပ်မက်ကို နားလည်ဖို့ထက် ကိုယ့်ခေတ်ကို ကာကွယ်ဖို့ ပိုများနေတတ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် မျိုးဆက်တစ်ခုရဲ့ အောင်မြင်မှုကို နောက်မျိုးဆက်က ဘယ်လောက်တူအောင် နေသလဲဆိုတာနဲ့ မတိုင်းသင့်ပါဘူး။
လူငယ်တွေဟာ လူကြီးတွေနဲ့ တူဖို့ မွေးလာတာမဟုတ်ပါဘူး။
သူတို့ကိုယ်ပိုင်ခေတ်ကို ဖန်တီးဖို့ မွေးလာတာပါ။
တစ်ဖက်မှာလည်း ပြဿနာရဲ့ အမြစ်ဟာ ပညာရေးနဲ့ စာပေဘက်မှာ ရှိနေပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ စာတတ်မြောက်မှု၊ အရည်အသွေးရှိတဲ့ ပညာရေး၊ စာဖတ်နိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အခွင့်အရေးတွေဟာ လူတိုင်းအတွက် တန်းတူမဟုတ်ပါဘူး။
စာဖတ်ခွင့် မညီမျှတဲ့နေရာမှာ အတွေးအခေါ်တွေ မညီမျှတာကို အံ့ဩစရာမရှိပါဘူး။
ခေတ်နဲ့အညီ ရသစာပေတွေ၊ လူငယ်တွေရဲ့ စိတ်ခံစားချက်နဲ့ ဘဝအတွေ့အကြုံတွေကို ထင်ဟပ်ပေးနိုင်တဲ့ စာပေတွေ မလုံလောက်တဲ့အခါ လူငယ်တွေဟာ ကိုယ့်အတွေ့အကြုံကို ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေပြီး နားလည်ရပါတယ်။
တစ်ခါတလေ လူငယ်တွေကို “စာမဖတ်ဘူး” လို့ ဝေဖန်ကြတယ်။
ဒါပေမယ့် မေးကြည့်ရမယ့်မေးခွန်းက—
“သူတို့ဖတ်ချင်အောင် ဘာစာတွေကို ကျွန်တော်တို့ ဖန်တီးပေးခဲ့လဲ?”
ဆိုတာပါ။
ခေတ်ပြောင်းသွားတာကို လူငယ်တွေရဲ့ အပြစ်လို့ မမြင်သင့်ပါဘူး။
ခေတ်ပြောင်းရင် အတွေးအခေါ်လည်း ပြောင်းရပါတယ်။�လူနေမှုပုံစံလည်း ပြောင်းရပါတယ်။�စာပေလည်း ပြောင်းရပါတယ်။�ပညာရေးလည်း ပြောင်းရပါတယ်။�လူငယ်တွေကို ကြည့်တဲ့အမြင်လည်း ပြောင်းရပါတယ်။
လူကြီးတွေရဲ့ အတွေ့အကြုံဟာ တန်ဖိုးရှိပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အတွေ့အကြုံရှိတာနဲ့ အမြဲမှန်တယ်ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။
လူငယ်တွေရဲ့ အတွေးအမြင်ဟာလည်း တန်ဖိုးရှိပါတယ်။
အတွေ့အကြုံနည်းတာနဲ့ အမြဲမှားတယ်ဆိုတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။
မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အခုလိုအချိန်မှာ မျိုးဆက်တစ်ခုက တစ်မျိုးဆက်ကို အနိုင်ယူဖို့ မလိုပါဘူး။
နားလည်ဖို့လိုပါတယ်။
လူကြီးတွေက လူငယ်တွေကို “ငါတို့လိုနေ” လို့ မပြောဘဲ�“မင်းတို့ ဘယ်လိုကမ္ဘာကို လိုချင်လဲ” လို့ မေးနိုင်ရပါမယ်။
လူငယ်တွေကလည်း လူကြီးတွေရဲ့ အတွေ့အကြုံကို အားနည်းချက်တစ်ခုလို မမြင်ဘဲ သင်ယူစရာအဖြစ် အသုံးချနိုင်ရပါမယ်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဆိုတာ လူကြီးတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်ပါဘူး။
လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လူငယ်တစ်ယောက် တစ်ခုခုလုပ်တဲ့အခါ ပထမဆုံး ဝေဖန်ဖို့မဟုတ်ဘဲ နားထောင်ကြည့်ပါ။
သူဘာကြောင့် အဲဒီလိုလုပ်တာလဲ။�သူဘာကို ရှာနေတာလဲ။�သူဘာကို ပြောင်းလဲချင်တာလဲ။
အဲဒါတွေကို နားလည်ဖို့ ကြိုးစားကြည့်ပါ။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့—
လူငယ်တွေကို အမြဲဝေဖန်နေတဲ့ နိုင်ငံဟာ လူငယ်တွေကို ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် လူငယ်တွေရဲ့ အိပ်မက်ကို နားထောင်ပေးပြီး သူတို့ရဲ့ အရည်အချင်းကို အားပေးတဲ့ နိုင်ငံကတော့—
ကိုယ့်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးနိုင်မှာပါ။

ဘဝက ပညာပြချင်တဲ့သူများလို့
ခေါင်းငုံ့ပြီး သင်ယူနေရတယ်

ဒါက အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ ခံစားချက်ပါပဲ။
: this is the feeling of getting older

အတိတ်
ပြန်ပြင်လို့ မရတော့တဲ့အတိတ်ကို နောင်တတွေနဲ့ ရှက်ကြောက်မှုတွေကို မဖယ်ထားနိုင်ခဲ့ရင် ဘဝရဲ့အချိန်ကောင်းကို ထိခိုက်မှာပါ။
ခုလက်ရှိဘဝရဲ့ ပိုကောင်းတဲ့ဘဝကို ရှေ့ဆက်ဖို့ပဲတွေးပါ။
မှားတယ်၊ မှန်တယ်၊ ကောင်းတယ်၊ မကောင်းဘူးဆိုတာတွေက ထပ်ပြီးမလုပ်မိအောင် သင်ယူတတ်ဖို့နဲ့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ယုံကြည်ပြီး လက်ရှိအချိန်မှာ နေထိုင်ဖို့ပါ။
အရင်က လူစားမျိုး မဟုတ်တော့ဘူးဆိုတဲ့ အသိနဲ့ ရှင်သန်ပါ။ ကိုယ့်အတွက် အကြည်ဓါတ်မပေးနိုင်တဲ့ ရပ်ဝန်မှာ ကိုယ်ကျိုးအတွက်ပဲ ရှင်သန်တာကို ရှောင်ရင်း အတိတ်က အရာကို မပြန်တော့ပဲ ခုလက်ရှိပျော်ရွင်မှုနဲ့ ရှင်သန်ပါ။

မနက်လေး နိုးလာတာနဲ့ အရေးတကြီး လောနေစရာမလိုဘူး။ စိတ်ဖိစီးမှု စိတ်ကျနေမှု၊ ရုံးသွားစရာမရှိ၊ မကြည်လင်တဲ့ မနက်ခင်း မဟုတ်တဲ့ နေ့တစ်နေ့လေးပေါ့။

အကြိုက်ဆုံးအရာကို လုပ် (ဥပမာ- သီးချင်းနားထောင်တာ၊ ကော်ဖီသောက်ရင်း အပြင်ကို ငေးကြည့်တာတို့)
ပြီးတော့ ချစ်ရတဲ့သူတွေကို အချိန်ပေးပြီး ပင်ပန်းမှု၊ ပူပန်မှုတွေ မရှိပဲနဲ့ပေါ့။

တစ်စုံတစ်ဦက ဘာမေးခဲ့ရင်တောင် "ငါ့ကိုငါ ဂုဏ်ပြုနေတာလို့" ပဲ ဖြေနေမှာ။

ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒုက္ခရောက်တာ၊ ခက်ခဲခဲ့တာကိုတောင် … လက်မလျော့ပဲ အပင်ပန်းခံပြိး သန်မှာနေခဲ့လို့ပေါ့။ စိတ်ကျစရာ၊ သည်းခံပေးတာ၊ အောက်ကြံု့ပြီး ကြိုးစားပျော်ရွင်နေပြီး အသက်ရှင်နေတဲ့ ငါ၊ သိပ်တော်နေတဲ့ငါက်ို ပြန်ကျေးဇူးတင်နေလို့ပါ။

ဒါကြောင့် "ဒါလေးနဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ကြည့်ပါ၊ စိတ်အနားယူပါ၊ လှဲကျပြိးရင် နားပါ၊ နားပြီး ပြန်ထပါ၊ သိပ်တော်နေတဲ့ မင်းကို ပြန်ကျေးဇူးတင်ပါ" 🤍


#

စိတ်ဓါတ် ကျလာတဲ့အခါ " ဒီတစ်ခါ ထပ်ပြီး ကြိုးစားမယ်၊ အခွင့်အရေးရလာရင်လဲ ငါမပျင်းတော့ပဲ၊ အသစ်ကနေ ပြန်စတင်မယ်၊ အတိတ်က အမှားလို ထပ်မလုပ်တော့ဘူး။ မေတ္တာစစ်ပေးသူကို မေတ္တာစစ်ပြန်ပေးမယ်၊ စိတ်ဒဏ်ရာကို ထပ်ပေးမဲ့သူဆို လက်မခံတော့ဘူး၊ လွတ်မြှောက်ခါနီးမလို့ ဘယ်ကြိုးကိုမှ မငြိှစေရတော့ဘူး။ ငါ့ကိုငါ လုံးဝအထိအခိုက်မခံတော့ဘူး "ငါဟာ လူသားတစ်ယောက်မို့ မှားလို့ရတယ် ၊ ကျရှ့ူးလို့လဲ ရတယ် ထပ်ခါထပ်ခါ ကွဲကျလဲ ပြန်ရပ်တည်မယ်။
နောက်ဆုံးတစ်ခုက "မိမိကိုယ်မိမိ ကောင်းတဲ့ အမြင်အားဖြင့် (positive self talk)ကို ခဏခဏ ပြန်ပြောပေးမယ် ဒါနဲ့ဆို အတော်လုံလောက်နေပါပီ။

Introvert အကြောင်းလေး

လူတွေနဲ့ သိပ်နီးသွားရင် အင်နာဂျီတွေ ကျလာတာ။
သူ့ဟာသူ သူ့ကမ္ဘာလေးမှာ သူ့တစ်ယောက်တည်း နေချင်တာ။
လူဒဏ် မခံနိုင်ဘူး။ ချစ်ခြင်းဖြစ်ဖြစ် မချစ်ခြင်း ဖြစ်ဖြစ်။ ကီး ကိုက်ကိုက် မကိုက်ကိုက်။ လူတောမတိုးဘူးဆိုပြီး လူစဉ်မမီဘူးဆိုပြီး အတင်း သွားဆွဲမထုတ်နဲ့။ လူတကာ နေနေကြတဲ့ ပုံစံကြားထဲ အတင်း သွားဖိမထည့်နဲ့။ Introvert အစစ်ကြီးတွေက လူမကြိုက်ဘူး။

Introvert တွေက လူကြောက်တာ မဟုတ်ဘူး။ လူတော မတိုးတာ မဟုတ်ဘူး။ လူတွေကြားမှာ မပြောတတ် မဆိုတတ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဘဝင်တွေ လေဟပ်နေတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ လူရွေးနေတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ပျင်းနေတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အထီးလည်း မကျန်ဘူး။

သူ့စိတ်တိုင်းကျ ကမ္ဘာမှာ သူ့စိတ်အလိုအတိုင်း နေနေရတဲ့ အချိန်ကာလဟာ Introvert တစ်ယောက်အတွက် Strong အဖြစ်ဆုံး အချိန်ပဲ။